به گزارش اختصاصی پایگاه خبری نبض تجارت ؛ سال ۱۴۰۴ برای بانک توسعه تعاون سالی پرکار و پرحجم بوده است. اعداد و شاخصهای عملکردی نشان میدهد این بانک توانسته در حوزههای اشتغال، حمایتهای اجتماعی و تأمین مالی تولید حضوری پررنگ داشته باشد. با این حال، آنچه در پس این رشد نهفته است، فشار مضاعف بر منابع سرمایهای بانک است؛ فشاری که اگر مدیریت نشود، میتواند سرعت این حرکت را کاهش دهد.
اکنون مسئله افزایش سرمایه دیگر یک بحث درونسازمانی نیست، بلکه به موضوعی راهبردی برای اقتصاد تعاون و حتی سیاستهای کلان اشتغال کشور تبدیل شده است.
جهش در تسهیلاتدهی، ظرفیتی فراتر از اندازه سرمایه
مرور عملکرد سال جاری نشان میدهد بانک توسعه تعاون در حوزه تسهیلات اشتغالزایی رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. پرداخت حدود ۴۴ هزار میلیارد ریال در قالب برنامههای اشتغال، آن هم با رشدی چشمگیر نسبت به سال قبل، بیانگر افزایش نقشآفرینی این بانک در بازار کار است.
این منابع عمدتاً به سمت کسبوکارهای کوچک و متوسط هدایت شدهاند؛ بخشهایی که بیشترین ظرفیت ایجاد فرصتهای شغلی پایدار را دارند و در عین حال بیش از سایرین با کمبود نقدینگی مواجهاند.
در حوزه تسهیلات اجتماعی نیز عملکرد بانک فراتر از تعهدات تکلیفی بوده است. پرداخت حدود ۲۹ هزار میلیارد ریال وام ازدواج و فرزندآوری ـ بیش از سقف تعیینشده ـ نشان میدهد بانک توسعه تعاون صرفاً به دنبال انجام حداقلی وظایف نیست، بلکه تلاش کرده نقش مؤثری در حمایت از خانوادهها ایفا کند. این رویکرد، کارکردی دوگانه دارد: هم به تقویت بنیانهای اجتماعی کمک میکند و هم از طریق تزریق منابع به اقتصاد خرد، تحرک تقاضا را افزایش میدهد.
پرداخت حدود ۷۴۳ هزار میلیارد ریال تسهیلات در بخشهای مختلف اقتصادی طی سال جاری، مقیاس فعالیت این بانک را بهخوبی نشان میدهد. چنین حجمی از تأمین مالی برای بانکی با سرمایه محدود، بیانگر آن است که ظرفیت عملیاتی آن از چارچوب سرمایه فعلی فراتر رفته و ادامه این روند بدون تقویت بنیه مالی با دشواری همراه خواهد بود.
افزایش سرمایه، پیشنیاز پایداری و گسترش مأموریتها
بانکهای توسعهای بهطور طبیعی با بانکهای تجاری تفاوت دارند. مأموریت آنها حمایت از بخشهایی است که بازدهی کوتاهمدت پایینتری دارند اما از نظر اجتماعی و اقتصادی اهمیت بالایی دارند.
همین ویژگی، نیاز به سرمایه قویتر و منابع پایدارتر را دوچندان میکند. در مورد بانک توسعه تعاون، افزایش دامنه تسهیلاتدهی و مشارکت در طرحهای ملی نشان میدهد ساختار سرمایهای باید متناسب با این رشد تقویت شود.
افزایش سرمایه چند کارکرد همزمان دارد. نخست، توان تسهیلاتدهی بانک را افزایش میدهد و امکان ورود به پروژههای بزرگتر را فراهم میکند. دوم، نسبتهای نظارتی و شاخصهای سلامت مالی را بهبود میبخشد و ریسکهای احتمالی را کاهش میدهد. سوم، پیام مثبتی به بازار و فعالان اقتصادی ارسال میکند مبنی بر اینکه سیاستگذار به تقویت بخش تعاون و تأمین مالی تولید پایبند است.
بدون این تقویت، بانک ناچار خواهد بود میان مأموریتهای توسعهای خود اولویتبندی سختگیرانهتری انجام دهد؛ وضعیتی که میتواند برخی طرحهای ارزشمند را از دسترس منابع مالی محروم کند. بنابراین افزایش سرمایه نه یک انتخاب لوکس، بلکه شرط لازم برای استمرار مسیر فعلی است.
پیوند سرمایه قویتر با توسعه زنجیرههای تولید
یکی از عرصههای مهم فعالیت بانک توسعه تعاون، مشارکت در طرحهای تقویت زنجیره ارزش و اتصال بنگاههای خرد و متوسط به بنگاههای بزرگ است. این رویکرد با هدف ایجاد پیوند پایدار میان تولیدکنندگان کوچک و شبکههای صنعتی و بازارهای فروش دنبال میشود. تحقق چنین هدفی نیازمند منابعی بلندمدت، منعطف و قابل اتکا است.
وقتی سرمایه بانک تقویت شود، امکان طراحی ابزارهای مالی متنوعتر و حمایت مؤثرتر از این زنجیرهها فراهم میشود. در نتیجه، بنگاههای خرد میتوانند از حاشیه اقتصاد به متن آن وارد شوند و در کنار صنایع بزرگتر فعالیت کنند. این همافزایی نهتنها بهرهوری را افزایش میدهد، بلکه به توزیع متوازنتر درآمد و فرصتهای شغلی در مناطق مختلف کشور کمک میکند.
از طرفی سرمایه قویتر به بانک اجازه میدهد در پروژههای زیرساختی و طرحهای توسعه منطقهای نیز نقش فعالتری ایفا کند. چنین حضوری میتواند شکافهای اقتصادی میان مناطق برخوردار و کمتر برخوردار را کاهش دهد و عدالت اقتصادی را از سطح شعار به عرصه عمل نزدیکتر کند.
کارنامه سال ۱۴۰۴ نشان میدهد بانک توسعه تعاون توانسته در حوزههای کلیدی اقتصاد نقش پررنگی ایفا کند؛ از رشد تسهیلات اشتغال گرفته تا حمایت فراتر از سهمیه در وامهای اجتماعی و تأمین مالی گسترده بخشهای مولد. اما این گسترش فعالیتها، همزمان نیاز به پشتوانه سرمایهای قویتر را برجسته کرده است.
افزایش سرمایه میتواند ظرفیت اعتباری بانک را چند برابر کند، پایداری مالی آن را ارتقا دهد و امکان حمایت عمیقتر از تولید و اشتغال را فراهم سازد. در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری به تقویت بخشهای مولد و تعاونی نیاز دارد، تقویت بنیه مالی بانک توسعه تعاون نهتنها یک اقدام اصلاحی، بلکه تصمیمی راهبردی برای آینده توسعه اقتصادی ایران به شمار میرود.